Is een kapmes hetzelfde als een machete?

Op deze site staan kapmes en machete voor hetzelfde gereedschap: een lang, breed mes om begroeiing mee te kappen. Fabrikanten gebruiken er veel namen voor. Martindale noemt onder zijn machetes ook cutlass, kukri, parang, panga, golok en sele als lokale namen. Achter een deel van die namen zit een eigen vorm; die staan op soorten kapmessen en machetes.

Welke lemmetlengte past bij welk werk?

Een kort lemmet geeft precisie, een lang lemmet bereik. Imacasa noemt 12 tot 18 inch (ongeveer 30 tot 46 cm) voor precisie in krappe ruimte, 20 tot 29 inch (ongeveer 51 tot 74 cm) voor dichte begroeiing en 12 tot 16 inch (ongeveer 30 tot 41 cm) voor hovenierswerk. De bosdienst USDA Forest Service noemt voor het vrijmaken van paden lemmeten van 17 tot 24 inch (ongeveer 43 tot 61 cm).

Lemmetlengte per soort werk volgens Imacasa en de USDA Forest Service, omgerekend van inch naar centimeter.

Voor landbouwwerk is Imacasa nog specifieker. Voor onderhoud tussen bomen, zoals koffie of fruit, noemt de fabrikant 14 tot 18 inch (ongeveer 36 tot 46 cm). Voor suikerriet noemt Imacasa een zwaar, breed mes van 22 tot 24 inch (ongeveer 56 tot 61 cm).

Waar let je op bij gewicht, dikte en balans?

Een dikker lemmet maakt het mes zwaarder. Imacasa geeft voor zijn machetes een dikte van 2 tot 3 mm en zegt dat de dikte direct invloed heeft op het gewicht en het snijvermogen. Voelt een mes te licht voor zijn lengte, dan is het lemmet volgens Imacasa waarschijnlijk te dun.

Hoe ver machetes uiteenlopen, laten de opgaven van Condor zien:

Model (Condor)Lemmet en dikteGewicht
lang werkmodel457 mm, 1,8 mm771 g
Duku405 mm, 4,5 mm867 g
Hmongdikte 2,5 mm300 g

Ook de vorm telt. Bij een bolo ligt het gewicht volgens Cold Steel naar voren door de brede punt, wat helpt bij zwaar hakwerk. Condor schrijft over zijn Eco Parang dat het profiel meer gewicht naar voren legt, voor krachtig hakken. De USDA noemt voor machetes een gewicht tot 2 pound (ongeveer 0,9 kg).

Welk heft en welke schede kies je?

Een heft moet stevig vastzitten en goed in de hand liggen. Imacasa en Tramontina noemen geklonken kunststof heften voor grip en veiligheid; Condor levert heften van walnoot, polypropyleen of Micarta. Volgens Condor, in een blog over messen, geeft een volle angel (full tang), die door het hele heft loopt, betere balans en sterkte. Een heft van hout geef je volgens hetzelfde blog om de paar maanden een dun laagje houtolie, zoals lijnolie; te veel olie maakt het glad.

De schede beschermt de snede en jou. Bellota schrijft in de handleiding: verplaats de machete altijd met een beschermende schede. Schedes zijn er van leer en nylon. Leer smeer je regelmatig in en laat je na een natte dag eerst helemaal drogen; bij nylon controleer je de sluiting op slijtage (Condor).

Hoe werk je veilig met een kapmes?

Werk van je lichaam af en houd het mes stevig vast. Bellota vraagt om snijbestendige handschoenen, veiligheidsschoenen en een veiligheidsbril tegen rondvliegende plantendelen. Laat niemand de begroeiing met de hand vasthouden, en pak een vastgelopen mes nooit bij de snede.

De USDA wijst erop dat een machete een eenhandig gereedschap is: houd hem tijdens het zwaaien stevig vast en let op waar anderen staan. Gebruik de hele arm, niet alleen de pols (Bellota).

Hoe houd je hem scherp?

Slijp met een vijl en houd de hoek aan die de fabriek op de snede heeft gezet. Dat schrijven zowel de USDA als Martindale. Hoe je dat stap voor stap doet en hoe je roest voorkomt, staat op onderhoud en slijpen.

Een schede is een veiligheidsadvies van de fabrikant, geen uitleg van de wet. Wat de wet zegt over een kapmes bij je hebben, staat op wat zegt de wet.